Taal:
Door het taalvermogen van een mens krijgt communicatie zin en inhoud. Een gebrekkige beheersing van de taal waarvan de omgeving gebruik maakt leidt tot een sociaal isolement. Op latere leeftijd een taalstoornis krijgen is voor de persoon in kwestie en zijn/haar omgeving zeer confronterend en maakt sociaal verkeer bijna onmogelijk. Een voorbeeld van een verworven taalstoornis is afasie. Ook ten gevolge van dementie ontstaat er een taalstoornis. Voor een goed lopende sociaal-emotionele ontwikkeling en een goedlopende denkontwikkeling is een goedlopende taalontwikkeling zeer belangrijk. Dit geldt uiteraard ook voor het goed verwerven van een tweede taal.
Veel voorkomende taalklachten zijn:
- Letters niet goed herkennen.
- De taalregels (grammatica) niet goed snappen.
- De woorden wel goed weten maar niet goed achter elkaar kunnen zetten.
Bij wie kan het voorkomen:
Taalproblemen kunnen op iedere leeftijd voorkomen of ontstaan. Alles wat een probleem in de eentalige ontwikkeling veroorzaakt doet hetzelfde bij de meertalige ontwikkeling (meertaligheid).
Wat te doen:
Tijdige herkenning van een stoornis is belangrijk. Bij een later verkregen taalstoornis kan een afasieonderzoek afgenomen worden.
Waar gaat de logopedist aan werken.
- Taalinhoud (het opbouwen van een woordenschat).
- Taalvorm (het combineren van woorden tot zinnen).
- Taalgebruik (kiezen van taalvorm en taalinhoud passend bij de situatie).
Afasie:
Afasie is een door hersenletsel verkregen stoornis in het omgaan met taal bij een persoon die tevoren over een bij hem/haar passende (normale) taalbeheersing beschikte. Er zijn diverse vormen van afasie.
Afasie is herkenbaar aan de volgende klachten:
- Het minder begrijpen wat iemand zegt.
- Bij het lezen minder begrijpen wat er staat.
- Minder gaan lezen of praten.
- Minder non-verbaal reageren of niet reageren op non-verbale signalen.
- Het niet of slecht zelf praten.
- Veel moeite hebben met het vinden van het juiste woord.
Bij wie kan het voorkomen:
Na een hersenbloeding of herseninfarct waarbij de linker/rechterzijde is getroffen is er bij mensen vaak sprake van een afasie.
Wat te doen
Vaak zal men eerst in het ziekenhuis opgenomen worden bij een CVA. In het ziekenhuis wordt de logopedische therapie al opgestart en door een vrijgevestigde logopediste bij thuiskomst overgenomen. Bij een TIA kunnen bovengenoemde klachten ook voorkomen, maar in mindere mate en vaak korter durend. Bij een TIA is er vaker sprake van een spraakprobleem (dysarthrie) dan een taalprobleem.
Waar gaat de logopedist aan werken:
- Onderzoekt welke vorm van afasie het is.
- Training van het taalinhoud.
- Training van het taalvorm.
- Training van de taalgebruik.